Autor tekstu:
Bolor Sambuu

Tekst (fragmenty) pochodzi z pracy magisterskiej napisanej pod kierunkiem naukowym
prof. dr T. Stępnia w Katedrze Studiów Politycznych Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.

                 

                    
                           Warszawa 2003

W 1994 roku Parlament Mongolski Wielki Churał (Ich Chural) sformułował podstawowy dla polityki zagranicznej dokument, czego efektem stało się uregulowanie prawno-instytucjonalnych podstaw polityki Mongolii. Ta sfera polityki, podobnie jak wszystkie inne, podlegała w Mongolii ogromnym przeobrażeniom w ostatnich latach. Większość zmian wynika bezpośrednio z zaistniałych przemian na politycznej arenie globalnej, z zaniku układu dwubiegunowej polityki międzynarodowej. Obecnie także w przypadku mojego kraju oddziałują czynniki analogiczne do zaistniałych w innych państwach, tzn. otwartość polityczna, globalizacja gospodarcza, czy kooperacja z organizacjami międzynarodowymi.

Widziany przeze mnie świat podlegający ogromnym zmianom zainspirował mnie do przyjrzenia się tym sprawom z bliska. Mongolia reorganizująca w ostatnich latach swoje życie polityczne i społeczne stała się obiektem badania, które przeprowadziłam.

Ze względów badawczych najistotniejszymi są dokumenty źródłowe, czyli „Strategia bezpieczeństwa narodowego Mongolii” (1994) i „Strategia polityki zagranicznej Mongolii” (1994), a w mniejszym stopniu Konstytucja Mongolii (1992, przyjęta przez demokratyczny parlament) i rządowe kompendium polityki zagranicznej (Mongol Ulsyn Gadaad Bodlogyn Hoh Nom, UB 2002). Do dnia dzisiejszego nie ma wielu opracowań monograficznych o polityce zagranicznej Mongolii. Ze strony organizacji rządowych, prócz wydawnictw nieperiodycznych, nie ukazują się w tym zakresie żadne materiały tematyczne. Pracę w dużym stopniu oparłam na publikacjach organizacji niezależnych, które w ostatnich czasach podlegają coraz większemu upowszechnieniu. Warto także zaakcentować coraz większą otwartość kwestii politycznych, co skutkuje coraz swobodniejszą dyskusją społeczną na te tematy. Dotychczasowa domena polityków staje się obiektem swobodnej wypowiedzi publicystycznej czy badań.

Przyjęłam następujące cele pracy i dokonanego badania:

- funkcje i zadania polityki zagranicznej,

- określenie pozycji międzynarodowej Mongolii,

- stosunki zagraniczne w wymiarze bilateralnym i multilateralnym,

- analiza współpracy gospodarczej,

- omówienie zagranicznej pomocy dla Mongolii i jej znaczenia.

Nowością badania, jaką starałam się wnieść, jest precyzja określenia polityki zagranicznej zwracając baczną uwagę na aktualną pozycję Mongolii i jej wysiłki dyplomatyczne. Istotną kwestią są stosunki gospodarcze z partnerami i ich uwarunkowania instytucjonalno-prawne, które przejmują sukcesywnie wiodącą pozycję w całej dyplomacji. Priorytety mongolskiej polityki zagranicznej wynikają z interpretacji aktualnej strategii tejże polityki i podstawowych interesów narodowych. Jest to dostosowanie instrumentów polityki do dynamicznie zmieniających się okoliczności, rozwój stosunków z najważniejszymi partnerami, działania na rzecz rozwoju współpracy regionalnej, integrowanie działań z poczynaniami instytucjami międzynarodowymi.

Dane liczbowe, o ile nie zaznaczono innego źródła, pochodzą z roczników statystycznych:

- Gadaad hudaldaany gaalijn statistikijn medee (Foreign Trade Statistics). UB 1995-2002.

- Mongol Ulsyn Statistikijn Emhtgel (Mongolian Statistical Yearbook), Mongol Ulsyn Undesnii Statistikijn Gazar (National Statistical Office of Mongolia), UB 1995-2002.

Do napisania tej pracy wykorzystałam opinie naukowców, a także publicystów i aktywnych animatorów mongolskiej polityki. Opinie tych ludzi w ogromnym stopniu przyczyniły się do stworzenia mojej pracy. Miały szczególne znaczenie zwłaszcza z uwagi na niedostępność wielu informacji w oficjalnych materiałach instytucji rządowych.

Pragnę zaznaczyć niewielką ilość materiału badawczego, do którego istnieje swobodny dostęp w celach naukowych. W mongolskim piśmiennictwie istnieje jeszcze wiele koniecznych do zapełnienia luk, a instytucje państwa dopiero formułują swój aparat badawczy i sprawozdawczy. Wiele informacji, danych i analiz dostępnych jest tylko ze strony instytucji niezależnych, pozarządowych.